صفحه نخست  قرآن کریم   نهج البلاغه  صحیفه سجادیه  ارسال سوال  تماس با ما  
  اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ وَلِيّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِيلًا وَ عَيْناً حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِيهَا طَوِيلا           
یکشنبه  ٢٩/٠٧/١٣٩٧




تصاویر برگزیده

استاد سید مجتبی نور مفیدی در مجلس بزرگ داشت فرزند آیت الله لطفی نیاسر



استاد سید مجتبی نور مفیدی در مجلس بزرگ داشت آیت الله سیدمهدی طباطبایی



دومین سالگرد ارتحال آیت الله خوانساری با حضور استاد سید مجتبی نور مفیدی



استاد سید مجتبی نور مفیدی در جمع طلاب ممتاز استان گلستان



کرسی درس خارج اصول فقه استاد سید مجتبی نور مفیدی در مدرسه حضرت آیت الله العظمی گلپایگانی



استاد سید مجتبی نور مفیدی در جمع شاگردان (مدرسه حضرت آیت الله العظمی گلپایگانی)



همایش بزرگ طلاب استان گلستان



نشست صمیمانه استاد سید مجتبی نور مفیدی با طلاب جدید الورود استان گلستان به حوزه علمیه قم



جلسه درس استاد سید مجتبی نور مفیدی



اذان و اقامه گفتن استاد سید مجتبی نور مفیدی در گوش نوزاد یکی از شاگردان



پیوندها

پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله نورمفیدی



پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی میرداماد گرگان



پایگاه اطلاع رسانی مدرسه علمیه الزهرا (س) گرگان



پایگاه اطلاع رسانی مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام)



پایگاه اطلاع رسانی مدرسه علمیه امام خمینی(ره) گرگان



گفتار

آسیب شناسی امر به معروف و نهی از منکر



غیبت و حیرت



چندرسانه ای

نرم افزار خارج فقه



نرم افزار خارج اصول



اوقات شرعی


اخبار


24/12/1396 
متن مصاحبه استاد سيد مجتبي نور مفيدي با نشريه حريم

فقه بايد به انسان معاصر و دنياي جديد نزديک شود.

فقه بايد به انسان معاصر و دنياي جديد نزديک شود.


*‌ موضوع گفت‌وگوی ما دربارۀ مرکز فقهی ائمۀ اطهار و نوع فعاليت‌های آن است. در ابتدا برای ما بفرماييد که اين مرکز با مديريت چه کسی و با چه اهدافی تأسيس شده است؟

** اين مرکز را مرحوم آيت‌الله العظمی فاضل لنکرانی تأسيس کردند و از همان ابتدا آقازادۀ ايشان، آقا محمدجواد فاضل آن را اداره مي‌کند.

مرکز فقهی ائمۀ اطهار بر اساس ضرورت، نياز و دورانديشی تأسيس شده است. با توجه به تحولاتی که در دنيای معاصر اتفاق افتاده، پرسش‌های جديدی ايجاد شده است که ضرورت پاسخ‌گويی به آن‌ها احساس مي‌شود.

وقتی امام خمينی انقلاب اسلامی را پايه‌گذاری کردند، فقه به عرصۀ حکومت وارد شد و جمهوری اسلامی کانون توجه عموم مردم، به‌ويژه مراکز علمي، دانشگاهی و دينی قرار گرفت و در داخل ايران مسائلی نو پديد آمد. ورود به عرصۀ حکومت سبب شد تا دست‌اندرکاران نظام بر اساس موازين شرعی کشور را اداره کنند و به همين دليل با نيازها و ضرورياتی مواجه شدند. به جز اين موارد نيازهايی از بيرون، از ناحيۀ مسلمانان و پيروان اهل‌بيت نيز وجود داشت. مجموعه‌ای از عوامل، مانند تحولات دنيای جديد، وقوع انقلاب و ضرورت‌هايی که در ورود به عرصۀ حکومت پيش آمد، ايجاب کرد تا مجتهدان و فقيهانی تربيت شوند که هم ميراث‌دار سَلَف و هم از قوت و استحکام علمی برخوردار باشند و طبق روش فقه جواهری بتوانند احکام شرعی را با آشنايی به زمان و مقتضيات آن استنباط کنند. به همين خاطر مرکز فقهی ائمۀ اطهار با اين اهداف تأسيس شد تا بتواند مجتهدانی تربيت کند که در آينده پاسخگوی نيازها، ضروريات و تحولات جامعه و نظام باشند.

* شما در اين مرکز فقهی چه مسئوليتی را بر عهده داريد؟

** بنده عضو هيئت‌امنا و هيئت‌مديره مرکز فقهی ائمۀ اطهار هستم.

* مدرس هم هستيد؟

** بله. چند سالی است که در بعضی از روزهای هفته، قواعد فقهيه تدريس مي‌کنم.

* ظاهراً برخی از تأليفات شما از همين مرکز منتشر شده است.

** بله. بخشی از تأليفات که به نوعی به دانش فقه و اصول مربوط هستند، بر اساس نيازی که تشخيص داده شد، در همين جا منتشر شده‌اند.

*‌ در بيستمين سال تأسيس اين مرکز فقهی هستيم. برای ما بفرماييد اين مجموعه نسبت به آرمان‌هايی که به آن‌ها اشاره کرديد، چه ميزان توفيق حاصل کرده است؟

** اين مرکز در سال 1376 تأسيس شد و امسال بيستمين سال تأسيس آن است. اين مرکز پيشتاز مراکز فقهی در حوزه بوده است؛ الان اگر چه مراکز فقهی و اصولی داريم؛ اما در سال 1376 هنوز چنين مراکزی تأسيس نشده بودند و اولين مرکز تأسيس شده برای اهداف ياد شده، مرکز فقهی ائمۀ اطهار بوده است.

اگر اين مرکز را با روزهای اول تأسيسِ آن مقايسه کنيم، مي‌بينيم که در اين سال‌ها گام‌های خوبی برداشته‌ايم و از حيث کميت و کيفيت و ورود به عرصه‌هايی مورد نياز، موفق بوده‌ايم. هم‌اکنون بيش از شصت هزار جلد کتابِ تخصصی فقه، در اختيار فضلای اين مرکز و حتی فضلای خارج از اين مرکز قرار گرفته است. مقالات و کتاب‌های منتشر شده با موضوعاتِ تفسير، مذاهب اسلامي، فقه و... از جمله توفيقات اين مرکز به شمار مي‌آيند؛ البته تا نقطۀ مطلوب هنوز فاصله داريم.

مشکل اصلی اين است که چه بخواهيم، چه نخواهيم فعاليت‌های ما با دنيا و نياز انسان معاصر فاصله دارد. فقه برای اينکه بتواند به‌روز و پاسخگو باشد، بايد به انسان و دنيای معاصر نزديک بشود. نزديک شدن به آن به اين معنا نيست که از اصول خود فاصله بگيريم. ما معتقديم فقه ظرفيت پاسخگويی به مسائل جديد را دارد؛ چون دانش فقه، متکفل بيان نحوۀ زندگی و احکام تمام افعال انسانی در عرصه‌های مختلف است. اگر فقه به حسب طبعش چنين ظرفيتی دارد، نيازمند ابزار و مقدماتی است. مهم‌ترين رکن در توانمندی پاسخگويی و به‌روز شدن، درک تحولات عصری است. درک تحولات عصري، يک عنوان و تعبير مختصری است؛ اما قابل تفسير و بسط در بسياری از امور مي‌باشد. در سال‌های اخير که سرعت تحولات زياد شده، فاصله‌ها هم بيشتر شده است؛ بنابراين رسيدن به اين نقطه و شناخت دنيای جديد، محتاج به ابزار جديد مي‌باشد. منظور از ابزار جديد، توانايي‌های جديد است. اگر خروجي‌ حوزه و مراکز تخصصي، مجتهد و فقيه با اين ويژگي‌های فعلی باشد، نياز به بازنگری در برخی امور داريم. اساتيد حوزه بايد توانمند باشند و متون آموزشی هم در مسير تحولات قرار بگيرند. آموزش‌هايی که به فضلا داده مي‌شود، بايد جامعيت بيشتری داشته باشند. پژوهش‌هايی که صورت مي‌گيرد، بايد در مسيری درست باشند؛ يعنی بايد مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ و مرتبط صورت بگيرند تا ما بعد از سال‌ها بتوانيم به آن نقطه مطلوب و مدنظر برسيم.

تأسيس اين مرکز در حقيقت گامی است که بخشی از اين اقدامات را در محدودۀ کوچک ساماندهی مي‌کند. به هر حال اين مرکز مرتبط با حوزۀ علميه است و بايد از اساتيد همين حوزه استفاده کند. متون آموزشی و ملزومات مورد نياز آن نيز از همين امکانات موجود است. به همين خاطر اساتيد در اين مسئله نقش مهمی دارند. لذا ديدگاه اساتيد و پژوهشگران يا کسانی که راه و رسم پژوهش را در اين محيط تعليم مي‌دهند، مهم است؛ همچنين موضوع‌شناسی در اين زمينه‌ مهم مي‌باشد.

اگر بخواهيم اين مرکز را به نسبت بيست سال پيش مقايسه کنيم، مي‌بينيم که کارهای خوب و مؤثری در آن صورت گرفته و اگر بخواهيم با نقطۀ مطلوب و مدنظر مقايسه کنيم، مي‌بينيم که هنوز کارهای بسياری باقی مانده است. البته بخشی از آن اجتناب‌ناپذير مي‌باشد و به بخشی ديگر بايد بيشتر از گذشته توجه بشود؛ چون تا اين قرابت بين درک ما از تحولات جديد اتفاق نيفتد، نمي‌توانيم پاسخگويی درستی داشته باشيم. اگر خدايی ناکرده درک ما از تحولات ناتمام و نادرست باشد، مسير پاسخگويی ما متفاوت با واقعيت جامعه مي‌شود و در نهايت منجر به انزوا و در حاشيه قرار گرفتن مي‌گردد.

به‌طور خلاصه مي‌توانم عرض کنم که کارهای بسيار خوب، اقدامات بسيار سازنده و مفيدی صورت گرفته است؛ اما به نظر من با نقطه مطلوب هنوز فاصله داريم. مسئولين به‌خصوص رئيس مرکز با جان و دل برای اين مجموعه وقت و انرژی صرف مي‌کنند و من از نزديک شاهد تلاش‌های آنان هستم.

تأمين هزينه‌های مادی اين مرکز خود دغدغۀ بزرگی است. اين مرکز از هيچ نهاد و سازمان دولتی کمکی دريافت نمي‌کند. امکانات و بودجۀ اين مرکز از طريق مقلدان مرحوم آيت‌الله العظمی فاضل لنکرانی تأمين مي‌شود که هنوز هم از حمايت‌های آنان برخوردار هستيم.

*‌ ضرورتِ تحول دانش فقه فقط مختص دورۀ معاصر است يا در دوره‌های گذشته نيز چنين ضرورتی در جامعه احساس مي‌شد؟

** اگر بخواهيم دوره‌های دانش فقهی گذشته را بررسی کنيم، مي‌بينيم که در هر دوره‌ای فقيهان دانش خود را منطبق با نيازهای جامعه به‌روز مي‌کردند؛ هر چند در دوره‌هايی در اين زمينه عقب ماندند. البته اين مسئله فقط مختص به فقه نيست. انديشمندان اسلامی در فلسفه، حکمت، عرفان، کلام و حتی در تفسير، فراز و نشيب‌هايی داشته‌اند. گاهی همراه و مقارن با تحولات حرکت کردند؛ گاهی پيشرو و گاهی هم عقب ماندند. اين مسئله به بررسی کلی نياز دارد تا ما همۀ اين ادوار را بررسی کنيم. مثلاً شخصی مانند شيخ طوسی در دوران خود همراه با نيازهای جامعه و به‌روز بود؛ اما در دوره‌های ديگر مي‌بينيم که بعضی از انديشمندان راه تقليد از اين بزرگان را طی کردند. اين موضوع برای اينکه عميق‌تر و دقيق‌تر مشخص بشود، به بررسي‌های بسيار گسترده در طول دوران تاريخ علوم اسلامي، مخصوصاً دانش فقه نياز دارد. اين کار به ما کمک مي‌کند تا رمز و راز اين فراز و نشيب‌ها را به دست بياوريم. اين مسائل در همۀ دوران بوده است و فقط مختص به دوران ما نيست. اکنون هست و در آينده هم خواهد بود.

*‌ از نظر شما کدام يک از علمای معاصر به ضرورت امر تحول دانش فقه توجه و اهتمام داشته است؟

** به نظر من، در دوران معاصر مرحوم حضرت امام بستر اين تحول را فراهم کردند. ايشان نه فقط در شعار، سخن و توصيه، بلکه عملاً خودشان با ورود به عرصه‌های جديد در حوزه و با فتوا دادن به دخالت عنصر زمان و مکان در استنباط احکام فقهي، اين در را باز کردند. اين کار کمی نيست. امام در برهه‌ای روی اين جهت و در برهه‌ای ديگر روی مصلحت تأکيد داشتند که همه جای بررسی دارد. امام اين جسارت و شجاعت را به خرج دادند و با وجود برخی طعنه‌ها از بيرون و داخل حوزه، اين راه را باز کردند. بعد از امام، مقام معظم رهبری در اين جهت تأکيد داشتند. بالاخره آن‌هايی که از نزديک با مسائل و نياز‌های جامعه مواجهه هستند، ضرورت تحولات فقهی متناسب با نيازهای جامعه برايشان بيشتر هويدا و ملموس مي‌شود.

*‌ موانع پيش روی شما کدام هستند و نحوۀ مواجهۀ شما با آن‌ها چگونه است؟

** به نظر من اولين مانع مهم، جدا بودن بسياری از عالمان و انديشمندان اسلامی از عرصه‌های جديد و آشنا نبودن آن‌ها با نيازهای جامعه است. مهندسی که نقشه مي‌کشد، خودش سر زمين حضور پيدا مي‌کند تا واقعيت زمين را ببيند. فقها و فضلا نيز بايد در اين عرصه‌ها حضور داشته باشند و حضورشان به اين معنا نيست که در کوچه و خيابان با مردم باشند. البته ارتباطات مردمی هميشه خوب بوده، اما منظور اين است که عمق اين تحولات را از نزديک لمس کنند. لذا ناآشنا بودن يا اطلاع نداشتن از تحولات جديد يکی از موانع است.

مانع بعدی نگراني‌های بعضی از دلسوزان حوزه است که گمان مي‌کنند اين مسئله باعث به هم ريختن ساختار استنباط مي‌شود؛ مخصوصاً اينکه برخی در اين ميان سطحي‌نگر و ناشی هستند و وقتی از تحول سخنی به ميان مي‌آيد، به‌صورت سطحي، ميراث گذشته را يکسره نفی مي‌کنند. در اين صورت طبيعی است که دلسوزان حوزه نگران اين امر باشند. اخيراً مناقشاتی از سوی برخی پيش آمد که در آن‌ اظهارنظرهای شتاب‌زده و سطحی ديده مي‌شود که بزرگان، انديشمندان و استوانه‌های حوزه که حفظ اين ساختار را بر عهده دارند، نگران شده‌اند.

بزرگان حق دارند که نگران بشوند؛ بايد اين بنا و اصول را حفظ کنند و اگر بناست اصلاحی صورت بگيرد بايد با رعايت مسائل ايمنی و حفظ اصولی باشد.

 نکتۀ سوم اينکه آموزش‌هايی که به طلاب در حوزۀ علميه داده مي‌شود، بايد از ابتدا آموزش‌های جهت‌دار در اين مسير باشد. علومی که ياد مي‌گيرند، بايد در مسيری باشند که خروجی آن‌ها، درک تحولات عصر باشد. بعضی مسائلی در حوزۀ علميه رايج نيست و بايد آموزش آن رايج بشود. اين هم بحث مبسوطی از حيث موانع، مقتضيات، نگراني‌ها و آسيب‌ها مي‌طلبد و بايد بررسی بيشتری روی آن صورت بگيرد.

* دروس و محتوايی را که در مرکز فقهی آموزش مي‌دهيد، از کجا تهيه مي‌کنيد؟ به عبارت ديگر منابع درسی شما در مرکز فقهی کدام هستند؟

** در مرکز فقهی ائمۀ اطهار چند مسئله به شدت مورد توجه قرار مي‌گيرد. محتوای بخشی از درس‌ها، همان آموزش‌های متعارف حوزوی است. دروسی که طلبه‌ها در حوزه در سطح يا خارج مي‌خوانند، متون محور آموزش ما هستند؛ اما مرکز ما از چند جهت با حوزه تفاوت دارد:

اول اينکه از ميان طلبه‌هايی که از سطح متوسط استعداد بالايی دارند، انتخاب، گزينش و استعداديابی مي‌شود.

دوم اينکه اساتيد انتخاب شده، بايد قوت علمی داشته باشند و زمينه را فراهم کنند.

لذا طلبه‌های خوب و اساتيد خوب زمينه را فراهم مي‌کنند. اساتيد حواشی متون آموزشی را مانند کفايه، مکاسب و رسائل در جلساتی خارج از کلاسِ درس با طلبه‌ها کار مي‌کنند. ما در مرکز، تقريرنويسی و ارزيابی داريم؛ يعنی اساتيد به‌صورت منظم طلبه‌ها را ارزيابی مي‌نمايند يا با آن‌ها مقاله‌نويسی کار مي‌کنند. اين کارها فضايی را فراهم مي‌کند که طلبه‌ها به آن سمت مدنظر حرکت کنند. در کنار اين‌ها نشست‌های علمی با حضور اساتيد برجستۀ حوزه و دانشگاه برگزار مي‌شود. موضوعاتی در نشست‌ها و همايش‌ها مطرح مي‌شوند که بخشی از نيازهای جامعه هستند. از مجموع اين قبيل تلاش‌های طلاب و اساتيد، مقالاتی توليد مي‌شوند که در فصلنامۀ فقه و اجتهاد منتشر مي‌گردند. فضلايی که در اين محيط پرورش مي‌يابند طبيعتاً به توليد علم و انديشه اهتمام دارند. بخش زيادی از منشوراتی که در اين مرکز منتشر مي‌شود، محصول کار خود اساتيد و فضلايی است که در اين مرکز مشغول به تحصيل، تحقيق و پژوهش هستند. شايد حدود دويست کتاب در اين بيست سال منتشر شده است؛ يعنی سالی ده عنوان کتاب برای مجموعه. اين آمار قابل دفاعی است. گمان مي‌کنم از اين به بعد نيز آثار بيشتری عرضه خواهد شد؛ چون زمينه‌‌ها و زيرساخت‌های آن فراهم شده است. موضوعاتی که از اين به بعد بيشتر منتشر و عرضه مي‌شوند، متناسب با نيازهای عصر و جامعۀ ما هستند.

* آيا مرکز فقهی ائمۀ اطهار شعبه‌های ديگری در داخل يا احياناً در خارج از کشور دارد؟

** شعبۀ مرکزی قم بخش‌های مختلفی دارد. صدها طلبه در حوزه‌های مختلف تفسير، کلام، فقه و اصول مشغول تحقيق، تحصيل و پژوهش هستند. در مشهد هم نظير همين برنامه در حال انجام است. شعبۀ بسيار فعالی در افغانستان هم وجود دارد. در برخی کشورهای ديگر هم فعاليت‌های دينی وجود دارد؛ ولی سطح و نوع آن‌ها متفاوت است. شعبۀ موجود در سوريه با توجه به مشکلات پديده آمده، مدتی متوقف بود؛ ولی دوباره مشغول به کار شده‌ است.

* لطفاً به‌صورت فهرست‌وار بيان بفرماييد که تاکنون مرکز فقهی ائمۀ اطهار چه خلأهايی را پُر کرده است؟

** مهم‌ترين خلأهايی که مرکز فقهی ائمۀ اطهار در اين سال‌ها توانسته است آن‌ها را پُر کند، عبارت‌اند از:

1. مسيريابی و جهت‌دهی به فعاليت‌های حوزوي. همان‌طور که مي‌دانيد رسالت اصلی حوزه، تربيت مجتهدان آگاه به زمان است و اين وظيفۀ ذاتی حوزه مي‌باشد. اين رسالت در محدوده‌ای روی دوش همين مرکز بوده است؛ البته مراکز ديگری زير نظر مراجع و بزرگان هستند که در همين مسير حرکت مي‌کنند.

2. ورود به عرصه‌های جديد و پاسخگويی به سؤالات عرصه‌های مختلف. به هر حال وقتی مراکز مهم علمی در حوزه‌های مختلف، مانند‌ فقه پزشکي، فقه سياسي، فقه اجتماعی با سؤالات تخصصی مواجه مي‌شوند، برای يافتن پاسخ، بخشی از نگاهشان به اين مرکز است. نه اينکه برای تمام کارها به اين مرکز مراجعه شود، بلکه بخشی از پاسخ‌گويی به پرسش‌های نوپيدا از ناحيۀ اين مرکز صورت گرفته است. اين خلأ بوده که تا حدودی پُر شده است.

3. ايجاد انگيزه برای طلبه‌های دغدغه‌مند. به نظرم اين مسئلۀ مهمی است. اگر روی فعاليت‌های طلاب و فضلا در مقاطع چند ساله نظارت کافی نباشد، اگر آينده برای آن‌ها ترسيم نشود، از نظر انگيزشی دچار ضعف مي‌شوند. وجود اين مرکز و فعاليت آن برای طلبه‌ها‌ و فضلای بااستعداد تقويت انگيزه و پمپاژ روحيه بوده است تا بتوانند مسيری را که يافته‌اند ادامه بدهند.

4. کمک به ساماندهی آيندۀ طلبه‌های فعال در مرکز. به هر حال طلبه‌هايی که در اين مرکز فعاليت مي‌کنند، مسير خود را پيدا کرده‌اند. خيلی از طلبه‌ها بعد از سال‌ها تحصيل در حوزه سردرگم مي‌شوند و نمي‌دانند که بايد چه کار کنند. اين مرکز ريلی را قرار داده است تا طلبه‌ها ببينند مي‌خواهند به کدام سمت حرکت کنند.

* مرکز فقهی ائمۀ اطهار برای تبيين انديشه‌های حضرت امام چه اقدامی کرده است؟

** اين يکی از مسائل مهمی مي‌باشد که مرکز فقهی ائمۀ اطهار به آن اهتمام داشته است. همه مي‌دانند مرحوم آيت‌الله العظمی فاضل لنکرانی به حضرت امام عشق و ارادت فراوانی داشت. بيت ايشان، مخصوصاً آيت‌الله محمدجواد فاضل به امام و ترويج انديشه‌های ايشان اهتمام داشته است. ايشان گاهی نشست‌هايی با موضوع و محوريت انديشه‌های امام برگزار مي‌کند و کارهايی در اين رابطه در مرکز فقهی ائمۀ اطهار صورت مي‌گيرد.

* در پايان اگر نکته‌ای در اين زمينه باقی مانده و ضرورت دارد مخاطبان ما به آن توجه داشته باشند، آن را به‌صورت مختصر بيان بفرماييد.

** تنها نکته‌ای که به ذهنم مي‌رسد و مايلم آن را خدمت شما عرض کنم دربارۀ اخلاص مرحوم آيت‌الله العظمی فاضل لنکرانی است. در آستانۀ سالگرد رحلت ايشان هستيم و لازم مي‌دانم به اين مسئله اشاره کنم که واقعاً آنچه از نزديک شاهد آن بوده‌ام و مي‌توانم بر آن شهادت بدهم اخلاص ايشان در تأسيس اين مرکز فقهی است. شايد مهم‌ترين رکن و رمز موفقيت‌ مرکز همان اخلاص باشد. بر اساس آموزه‌ها و تعاليم اهل‌بيت(ع) بر اين باورم که هر کاری که برای خدا و با اخلاص انجام بگيرد، ماندگار و پُربرکت خواهد بود. کاری که از سر اخلاص نباشد و اغراض در آن تعقيب بشود، معلوم نيست ماندگار و برکاتی داشته باشد. آيت‌الله فاضل لنکرانی برای تأسيس اين مرکز اهداف ديگری را دنبال نمي‌کرد و اين به نظر من نکتۀ مهمی است.

مطلب بعدی اينکه به نظرم محيط علمی بايد محيطی آزاد باشد. انديشه در محيط آزاد رشد مي‌کند. اگر مي‌خواهيم فکر توليد بشود بايد محيطی آزاد فراهم کنيم. امروزه اهميت توليد علمی در دنيا از توليد اقتصادی بالاتر است و اصلاً توليد اقتصادی به پشتوانۀ توليد علمی جلو مي‌رود و اين امر ميسر نمي‌شود، مگر اينکه محيط علمي، محيطی آزاد و بدون محدوديت‌ باشد. اگر بخواهيم محيط علمی و مرکز علمی را با دستور و فرمان پيش ببريم، ممکن است به ظاهر اين اتفاق بيفتد، ولی درون و کنج افکار را هيچ کس نمي‌تواند کنترل کند. آزادی بايد وجود داشته باشد. در مرکز فقهی ضمن دفاع از اصل انقلاب و رهبري، هيچ‌گاه سعی نشده است يک سليقه سياسی خاص تحميل بشود. در مرکز با سليقه‌های سياسی مختلفی از کندترين تا تندترين مواضع روبرو هستيم. شايد برخی طلبه‌ها ديدگاه‌های افراطی داشته باشند، اما در مباحث علمی خيلی دوستانه و صميمانه گفتگو مي‌کنيم. حوزه با نظام پيوند مشخصی دارد؛ اما نبايد طلاب را وارد درگيري‌های روزمره سياسی کنيم. همان‌طور که گفتم مرکز فقهی محيط آزاد و خوبی دارد و اين امکان را فراهم مي‌کند تا انديشه‌ها رشد پيدا کنند.







حدیث هفته

پیامبر اکرم(ص) 

إنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ حَرَارَةٌ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لَنْ تَبْرُدَ أَبَداً   

همانا شهادت حسین حرارتی در دلهای مومنین ایجاد می کند که هیچ گاه خاموش نخواهد شد  

مستدرک الوسائل، ج 10ص 318



دروس خارج98-97
خارج فقه (کتاب النکاح)

زمان: ساعت 8   

مكان: مدرس 30 مدرسه آيت الله العظمی گلپايگاني (ره)  


خارج اصول (ترتب)

زمان: ساعت 9   

مكان: مدرس 27 مدرسه آيت الله العظمی گلپايگاني (ره)  



سایر دروس98-97
قواعد فقهیه (تقیه)

روزهای سه شنبه، چهارشنبه 

مکان: مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)  


تفسير (سوره بقره از آیه 25)

روزهای شنبه، یکشنبه، دوشنبه 

مکان: خیابان صفائیه، کوچه 19، سمت چپ، فرعی اول، پلاک 32، موسسه دار المعرفة   



آثار

شفاعت اهل بيت (عليهم السلام) حقيقت و قلمرو



ضرورت توسل به اهل بیت



منزلت و امامت اهل بیت علیهم السلام



بررسی فقهی بلوغ دختران



کتاب حکم



اصول اخلاقی قیام امام حسین علیه السلام



مقدمه ای بر ضوابط الرضاع